نگاهي‌ به‌ تاريخچه‌ و سير تكاملي‌ فوتبال‌ در ایران و جهان

 

  در چين‌ و دردوران‌ امپراتوري‌ هوانگ‌ تي‌ نوع‌ خاصي‌ از فوتبال‌ كه‌ به‌ نام‌ تسوچو معروف‌ بود رواج‌ داشت.اين‌ بازي‌ به‌وسيله‌ توپ‌ چرمي‌ و با استفاده‌ از پا انجام‌ مي‌شده‌ است‌ و اغلب‌ در ميان‌ سربازان‌ و افراد ارتش‌ چين‌ رواج‌ داشته است .

 

  نزديك‌ به‌ هزار سال‌ بعد در نيمه‌ اول‌ قرن‌ دهم‌ ميلادي‌ دو امپراتور ژاپني‌ به‌ نامهاي‌ اِن‌ جي‌ و تنره‌ نيز به‌ تعميم‌ و رونق‌ همين‌ بازي‌ پرداخته‌اند. تابلو شون‌ چو نقاش‌ معروف‌ ژاپني‌ كه‌ در آن‌ عصر مي‌ زيسته‌ اولين‌ نشانه‌اي‌ است‌ كه‌ از بازي‌ فوتبال‌ به‌ يادگار مانده‌ است.

 

  در روم‌ باستان‌ نيز بازي‌ ديگري‌ به‌ نام‌ )هارپاستوم( انجام‌ مي‌گرفته‌ كه‌ هدف‌ از آن‌ بردن‌ توپ‌ به‌ انتهاي‌ خط‌ طولي‌ زمين‌ مقابل‌ بوده‌ است. بازي‌ هارپاستوم‌ توسط‌ افراد لژيون‌ خارجي‌ سزار، امپراطور معروف‌ روم، هنگام‌ فتح‌ كشور گل‌ (فرانسه‌ امروزي) براي‌ )گلواها( به‌ ارمغان‌ آورده‌ شد و اين‌ بازي‌ با نام‌ سوله‌ يا چوله‌ در فرانسه‌ توسعه‌ و رشد يافت.

 

  اين‌ بازي‌ در 16 اكتبر1066 ميلادي‌ توسط‌ يك‌ سردار انگليسي‌ پس‌ از جنگ‌ )هسنيگ( به‌ انگلستان‌ برده‌ شد. با اين‌حال‌ درآن‌ كشور در سال‌1314 ميلادي‌ ادوارد دوم، پادشاه‌ انگلستان، اعلاميه‌اي‌ صادر و برگزاري‌ فوتبال‌ را ممنوع‌ اعلام‌ كرد.

 

  در فلورانس‌ ايتاليا نوعي‌ بازي‌ دسته‌ جمعي‌ به‌ نام‌ كالچيو انجام‌ مي‌شد كه‌ از لحاظ‌ شكل‌ ورزشي‌ به‌ فوتبال‌ امروزي‌ شباهت‌ بسياري‌ داشت. امروزه‌ روزنامه‌هاي‌ ورزشي‌ دنيا فوتبال ‌ايتاليا را اصولا‌ به‌ نام‌ كالچيو به‌ خوانندگان‌ و علاقه‌مندان‌ فوتبال‌ معرفي‌ مي‌كنند .

 

  در آسيا، هندوستان‌ اولين‌ كشوري‌ بود كه‌ فوتبال‌ را پذيرفت‌ و يك‌ نسخه‌ از مقررات‌ آن‌ در سال‌1883  به‌ آنجا رسيد و در سال‌1892  اولين‌ مسابقه‌ كاپ‌ را برگزار كرد.

 

  در سال‌1904 FIFA ، فدراسيون‌ بين‌المللي‌ فوتبال، توسط‌ گروهي‌ از سرشناسان‌ فوتبال‌ از كشورهاي‌ بلژيك، دانمارك، فرانسه، هلند، اسپانيا، سوئد و سويس‌ در پاريس‌ تشكيل‌ شد و در سال‌1914  به‌      ثبت‌ رسيد.

 

  اولين‌ بار فوتبال‌ در سال ‌1914 در المپيك‌ سنت‌ لوئي‌ انجام‌ و كانادا برنده‌ اين‌ دوره‌ از مسابقات‌ شد و در سال‌1908  با شكوه‌ و جلال‌ بيشتر و تعداد شركت‌ كنندگان‌ زيادتر در شهر لندن‌ برگزار و كشور لهستان‌ برنده‌ نهايي‌ مدال‌ طلا در اين‌ رشته‌ گرديد.

 

 

  فوتبال‌ در ايران‌ در سال ‌1299  هجري‌ شمسي‌ عده‌اي‌ از علاقه‌مندان‌ به‌ فوتبال‌ در ايران‌ براي‌ تشويق‌ بازيكنان‌ و تعميم‌ اين‌ ورزش‌ در بين‌ جوانان‌ دور هم‌ گرد آمدند و با نام‌ مجمع‌ فوتبال‌ شروع‌ به‌ فعاليت‌ نمودند كه رياست‌ آن را آقاي ماگمري ‌عهده دار شد .

 

  دكتر نليگان‌ و عده‌اي‌ از ايرانيان‌ در سال ‌1300 از مرحوم‌ صدري‌ براي‌ منشي‌گري‌ مجمع‌ دعوت‌ كردند و به‌ اتفاق‌ مرحوم‌ عظيمي‌ و طائر كه‌ اعضاي‌ مجمع‌ بودند تصميم‌ به‌ تغيير نام‌ مجمع‌ گرفته‌ و نام‌ آن‌ را به‌ مجمع‌ ترويج‌ و ترقي‌ فوتبال‌ تغيير دادند.

 

   تا سال‌1313 هر ساله‌ مسابقه‌ فوتبال‌ بين‌ تيمهاي‌ تهران‌ برگزار مي‌شد. و در سال ‌1327   فدراسيون فوتبال‌ در ايران‌ تشكيل‌ شده‌ و در همان‌ سال‌ به‌ عضويت‌ فيفا درآمد و به‌ صورت‌ آماتوري‌ فعاليت‌ خود را شروع‌ كرد. ايران‌ تا كنون‌ علاوه‌ بر شركت‌ در مسابقات‌ آسيايي‌ و كسب‌ عناوين‌ قهرماني، در سه‌ المپيك‌ نيز به‌ نمايندگي‌ از قاره‌ آسيا شركت‌ كرده‌ است.

 

  از سال‌1351  مسابقات‌ فوتبال‌ سراسري‌ كشور تحت‌ عنوان‌ جام‌ تخت‌ جمشيد شكل‌ گرفت. دوره‌ اول‌ اين‌ مسابقه‌ها با حضور12  تيم،5  تيم‌ از شهرستانها و7  تيم‌ از تهران، و دوره‌هاي‌ بعدي‌ با16  تيم، كه‌8  تيم‌ از تهران‌ و8  تيم‌ ديگر از شهرستانها، انجام‌ شد و قبل‌ از پيروزي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ ادامه‌ يافت.

 

 پس‌ از پيروزي‌ انقلاب‌ نيز مسابقات‌ سراسري‌ با عناوين‌ ليگ‌ قدس‌ و آزادگان‌ در سطح‌ كشور برگزارميگردد.